ഇറാന് യുദ്ധം ഫലത്തില്‍ അവസാനിച്ചു; ഖത്വര്‍ പ്രധാനമന്ത്രിയുമായുള്ള ചര്‍ച്ചക്കു പിന്നാലെ പ്രഖ്യാപനവുമായി ട്രംപ്
വാഷിങ്ടണ്‍/ദോഹ: ഖത്വര്‍ പ്രധാനമന്ത്രിയുമായി നടത്തിയ ചര്‍ച്ചക്ക് പിന്നാലെ ഇറാനുമായുള്ള യുദ്ധം സൈനികമായി ഫലത്തില്‍ അവസാനിച്ചതായി യു എസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാള്‍ഡ് ട്രംപ് പ്രഖ്യാപിച്ചു.
വൈറ്റ് ഹൗസിലെ ഓവല്‍ ഓഫീസില്‍ വച്ച്, മധ്യസ്ഥനായ ഖത്വര്‍ പ്രധാനമന്ത്രി ഷെയ്ഖ് മുഹമ്മദ് ബിന്‍ അബ്ദുല്‍റഹ്മാന്‍ അല്‍താനിയുമായി നടത്തിയ കൂടിക്കാഴ്ചക്ക് ശേഷമാണ് ട്രംപ് വാര്‍ത്താസമ്മേളനത്തില്‍ ഇക്കാര്യം അറിയിച്ചത്. യു എസ് ഇടക്കാല തിരഞ്ഞെടുപ്പിലെ പരാജയത്തിന് പിന്നാലെ, യുദ്ധം ട്രംപിന് നേട്ടത്തേക്കാള്‍ കൂടുതല്‍ കോട്ടമുണ്ടാക്കിയെന്ന വിമര്‍ശനങ്ങള്‍ക്കിടയിലാണ് പ്രഖ്യാപനം.
ഇറാന്റെ സൈനിക നേതൃത്വം തകര്‍ക്കപ്പെട്ടതായി ട്രംപ് അവകാശപ്പെട്ടു. യുദ്ധം അതിന്റെ അവസാന ഘട്ടത്തിലാണെന്നും ഇനി വലിയ തോതിലുള്ള സൈനിക നടപടികള്‍ ആവശ്യമില്ലെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. എങ്കിലും സാഹചര്യങ്ങള്‍ മാറിയാല്‍ എപ്പോള്‍ വേണമെങ്കിലും തിരിച്ചടിക്കാന്‍ യു എസ് സൈന്യം സജ്ജമാണെന്നും ഇറാനു മേലുള്ള നാവിക ഉപരോധം തുടരുമെന്നും ട്രംപ് പറഞ്ഞു. അയല്‍രാജ്യങ്ങളുടെ താത്പര്യം മാനിച്ചാണ് നിലവിലെ സ്ഥിതി തുടരുന്നതെന്നും ഇറാന് ആണവായുധം നിര്‍മിക്കാന്‍ ഒരുകാലത്തും അനുവാദം നല്‍കില്ലെന്നും ട്രംപ് തന്റെ സാമൂഹിക മാധ്യമ പ്ലാറ്റ്ഫോമായ ട്രൂത്ത് സോഷ്യലില്‍ കുറിച്ചു.
2026 ഫെബ്രുവരി 28-ന് അമേരിക്കയും ഇസ്‌റാഈലും സംയുക്തമായി നടത്തിയ ആക്രമണങ്ങളോടെയാണ് ഈ പ്രതിസന്ധി ആരംഭിച്ചത്. അമേരിക്ക ‘ഓപറേഷന്‍ എപിക് ഫ്യൂരി’ എന്നും ഇസ്‌റാഈല്‍ ‘ഓപറേഷന്‍ റോറിങ് ലയണ്‍’ എന്നും പേരിട്ട ഈ ആദ്യ ആക്രമണങ്ങളില്‍ ഇറാന്റെ പരമോന്നത നേതാവ് അലി ഖൊമേനിയും നിരവധി മുതിര്‍ന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥരും കൊല്ലപ്പെട്ടു. തുടര്‍ന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകന്‍ മൊജ്താബ ഖൊമേനി നേതൃത്വം ഏറ്റെടുത്തു. ഇതിന് തിരിച്ചടിയായി ഇറാന് ഇസ്‌റാഈലിനും ഗള്‍ഫിലെ യു എസ് താവളങ്ങള്‍ക്കും നേരെ മിസൈല്‍-ഡ്രോണ്‍ ആക്രമണങ്ങള്‍ നടത്തുകയും ഹോര്‍മുസ് കടലിടുക്ക് അടയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. ഇത് ആഗോള എണ്ണ-വാതക ഗതാഗതത്തെ ബാധിക്കുകയും ഇന്ധനവില വര്‍ധനക്ക് കാരണമാവുകയും ചെയ്തു.
രാഷ്ട്രീയ കാരണങ്ങള്‍
2026 നവംബറില്‍ നടന്ന യു എസ് ഇടക്കാല തിരഞ്ഞെടുപ്പില്‍ റിപബ്ലിക്കന്‍ പാര്‍ട്ടിക്ക് കോണ്‍ഗ്രസ്സിന്റെ ഇരുസഭകളുടെയും നിയന്ത്രണം നഷ്ടമായിരുന്നു. ഇറാന് യുദ്ധവും ഇന്ധനവില വര്‍ധനയുമാണ് ഈ പരാജയത്തിന് പ്രധാന കാരണമെന്ന് വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ജെ ഡി വാന്‍സ് ഉള്‍പ്പെടെയുള്ളവര്‍ ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചിരുന്നു. പുതിയ കോണ്‍ഗ്രസ്സില്‍ പ്രതിരോധ സെക്രട്ടറി പീറ്റ് ഹെഗ്‌സെത്തിനെ ഇംപീച്ച് ചെയ്യാനുള്ള ശ്രമങ്ങളും നടക്കുന്നുണ്ട്. ഇസ്‌റാഈലില്‍ നെതന്യാഹു സര്‍ക്കാരും അനിശ്ചിതത്വത്തിലാണ്. ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് ട്രംപ് യുദ്ധം ലഘൂകരിക്കാന്‍ ശ്രമിക്കുന്നത്.
ഏപ്രില്‍ ആദ്യം പാകിസ്ഥാന്‍ മുന്‍കൈയെടുത്തുണ്ടാക്കിയ വെടിനിര്‍ത്തല്‍ കരാറും ജൂണിലെ താത്ക്കാലിക കരാറും പരാജയപ്പെട്ടു. ലബനനിലെ ഹിസ്ബുല്ലയും യമനിലെ ഹൂതികളും വഴി മേഖലയിലാകെ പടര്‍ന്ന യുദ്ധം പിന്നീട് പരിമിതമായ സൈനിക നടപടികളിലേക്കും യു എസ് നാവിക ഉപരോധത്തിലേക്കും മാത്രമായി ചുരുങ്ങി. യുദ്ധത്തില്‍ ഇറാനില്‍ ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകള്‍ മരിച്ചതായാണ് കണക്കാക്കുന്നത്. ഒക്ടോബറിലെ കണക്കുകള്‍ പ്രകാരം 24 യുഎസ് സൈനികര്‍ കൊല്ലപ്പെടുകയും നൂറുകണക്കിന് പേര്‍ക്ക് പരുക്കേല്‍ക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
